Amaç ve Kapsam

 

Yasal olarak Koruma alanları, ulusal ve uluslararası öneme sahip doğal ve kültürel kaynaklar ile biyolojik ve genetik çeşitliliği bir servet olarak muhafaza edip geleceğe taşımanın önemli bir aracı olması nedeniyle bütün dünyada kabul gören en etkili ve yaygın statülerdir. Günümüzde doğal sayılan herhangi bir bireyi, objeyi ve ortamı “korumak” çeşitli araçları, düzenekleri gerektirmektedir. “Korunmasına” karar verilen herhangi bir türün (obje) ve/veya yaşam alanın korunmasına yönelik özel bir ayrıcalıklı yapı ya da statünün kazandırılması yerinde korunması (In-Situ koruma) ile temelde bu araçların en yaygın kullanılanıdır.

Günümüzde doğal alanların korunmasında söz konusu amaçlar ve öncelikler giderek çeşitlenmektedir. Bu amaçlar; “Bilimsel araştırmaların yapılması, biyolojik çeşitliliğin (tür, genetik ve ekosistem çeşitliliği) korunması ve sürekliliğin sağlanması, çevresel koşullarının iyileştirilmesi, özel öneme sahip doğal ve kültürel görünümlerin bozucu etkilerden sakınılması, turizm ve rekreasyonel kullanım imkanı sağlama, eğitim, doğal kaynakların sürdürülebilir yaşamı ve kültürel, geleneksel, simgesel kalıntıların sürdürülmesi şeklinde” IUCN (2008) ‘a göre korunan alanlar: Doğanın ve ilişkili ekosistem servisleri / hizmetleri ve kültürel değerlerin uzun vadeli korunması amacıyla açıkça tanımlanmış coğrafi sınırları olan, tanınmış, adanmışlık içeren ve yasal veya diğer etkin yöntemlerle yönetilen alanlardır. Yapılan çalışmalar ve dünyadaki koruma deneyimleri gösteriyor ki korunan alanların ekonomik, ekolojik, kültürel ve sosyal birçok faydası bulunmaktadır:

Doğa koruma, bugün yalnızca doğal kaynak değerlerinin ekolojik, ekonomik, etik ve estetik açıdan korunmasını değil, özellikle tüm canlılar için yaşam temellerinin güvence altına alınmasını da içermektedir.

Dünyada yasal yolla korunan alanların toplam sayısı yaklaşık 200.000 adettir. Son 40 yılda korunan alanlara verilen önem artmıştır. 1962 yılında 2,4 milyon km2 olan toplam karasal korunan alanların yüzölçümü 2004 yılında 20 milyon km2 olmuştur. Dünyada korunan alanların dünya yüzölçümünün yaklaşık %14’ü dür. Bunlardan ise yaklaşık %30’u etkin olarak yönetilmektedir. Diğerleri sadece kağıt üzerinde mevcuttur.
Ülkemizde Milli Park 43 adet ve yaklaşık 8.286.143 bin dekardan fazla, Tabiatı Koruma Alanı 30 adet ve Tabiat Parkı 223 adet ve yaklaşık 969,574,72 dekar, Tabiat Anıtı 111 adet ve yaklaşık 66,837,23 dekar, Yaban Hayatı Geliştirme Sahası 81 adet yaklaşık 11,928,090 dekar Muhafaza Ormanları 55, Özel Çevre Koruma Bölgesi 16, Doğal Sitler 1273 adet ve yaklaşık 1.3 milyon ha, Ramsar Alanı 14 adet ve yaklaşık 185 bin ha, Biyosfer Rezervi 1, Dünya Miras Alanı 11dir. Yasa ile korunan alanlar, Türkiye yüzölçümünün yaklaşık % 7,24’ünü oluşturmaktadır.
Türkiye, coğrafi konumu sayesinde zengin bir biyolojik çeşitliliğe sahiptir. Bu zenginlikte, iklim farklılıkları, topoğrafik, jeolojik ve jeomorfolojik çeşitlilikler, deniz, göl ve akarsu gibi su ortamındaki çeşitlilikler, 0-5000 metre arasında değişen yükseklik farklılıkları ve üç değişik bitki coğrafî bölgesinin varlığı önemli rol oynamaktadır. Türkiye’nin tür ve genetik çeşitliliği özellikle bitki genetik kaynakları ile önem kazanmaktadır. Ülkemiz bitki türleri bakımından oldukça zengin olup, 3.022'si endemik olmak üzere 10.765 çiçekli bitki ve eğrelti türü bulunmaktadır.
Ülkemizdeki korunan alanların Uzun Devreli Gelişim Planlarında yasal, teknik, projelendirme süreçleri, içeriği, yüzeysel analiz ve sentez ürünleri, merkeziyetçi yaklaşımlar, tasarım boyutta projelerin olmaması, bütçelendirme, katılımcılık düzeyi, yönetişim ve uygulama vb açısından çok sayıda sorunlar yaşanmakta ve etkin, katılımcı ve bütüncül bir planlama yaklaşımı ortaya konulamamaktadır. Bu nedenle yapılan planlar hayata geçirilemediği için korunması gereken doğal ve kültürel kaynak değerleri gereği gibi korunamamakta ve beklenilen çok yönlü hizmet ve katkılar elde edilememektedir. Bu amaçla her bir korunan alanın bütüncül ve standart planlama, tasarım ve yönetim tekniğini kapsayacak şekilde kendine özgü yönetim planlamasının yapılması ve uygulamaya sokulması gerekmektedir.
Bu eğitimin amacı; Ulkemizde yasal koruma statüsüne sahip, doğal ve kültürel miras değerleri ile gelecek nesillere aktarılması zorunlu olan korunan doğal alanların planlama, tasarım ve yönetim süreçlerinin bütüncül, sürdürülebilir ve rasyonel olarak organize edilmesini sağlamaya yönelik bilim insanı/araştırmacılarının farkındalık ve bilinçlenme seviyesini artırmak, bilimsel ve güncel bilgilerini geliştirmek ve yaygınlaştırmaktır.
Yapılacak etkinlik sonucunda doğa koruma kavramı, doğal alanların bilimsel ve bütüncül olarak planlama, tasarım ve yönetiminde farkındalığın artırılması, sorumluluk bağlamında eyleme dönüştürme tecrübesi ve disiplinler arası iletişim ve yaklaşımın kazandırılması da öngörülmektedir.
Ayrıca Proje eğitmenleri ve yardımcılarının bilgi ve beceri düzeylerinin de geliştirilmesine de katkı sağlayacaktır. Bu etkinlikle aynı zamanda doğa koruma ve bu alanların planlama ve yönetiminden sorumlu ve yetkili olan Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğüne kılavuz görevi üstlenebilecek ve çok yönlü yararlar sağlayacaktır. Sonuçta bu eğitim etkinliği ile öğrenciye, akademisyenlere, kurumsal personele ve STK çalışanlarına olmak üzere ilgili paydaşlara çok yönlü yarar sağlayabilecektir.

“Korunan Doğal Alanların Bütüncül Planlama&Tasarım Süreçleri” adlı bilimsel eğitim etkinliği 27 Ağustos-02 Eylül 2018 tarihlerinde Isparta Şarkikaraağaç İlçesi Kızıldağ Milli Parkı Mavi Sedir Otelde yapılması öngörülmektedir. Mavi Sedir Oteli, Kızıldağ Milli Park içinde olup etkinlik konsepti için çok ideal bir konumda ve özelliktedir.

Etkinlik toplam 7 gün olup teorik 50 saat ve uygulama ve arazi gezisi 20 saat olmak üzere 70 saatlik bir zaman düşünülmektedir.

Eğitim süresince 5 gün boyunca bütüncül planlama, tasarım ve yönetimine yönelik ilgili konu başlıklarında teorik dersler verilecektir. 6. gün örnek bir doğa koruma statüsüne sahip alanda gözlem, incelemelerde bulunulacaktır. 7. gün ise değerlendirme ve tartışma ortamı oluşturulacaktır. Etkinliğin sonunda anket çalışması ile genel değerlendirme yapılacaktır.
Etkinlik için WEB sayfası oluşturulmuş olup WEB sayfasında etkinliğin amacı, kapsamı, Düzenleme Kurulu, Eğitmenler ve personel listesi, etkinlik duyuruları, başvurular, eğitim materyalleri ve programı vb konusunda bilgiler yer alacaktır. : Etkinlik için katılımcı sayısı 20 dir.